www.gazigunduz.com

Cumhuriyet Nasıl Kazanıldı

Sivas Kongresinden Sonraki Gelişmeler

  • Mustafa Kemal her şeye rağmen kongrede alınan kararları İstanbul Hükümetine (Osmanlı Hükümeti) bildirmek istedi.
  • Ancak Osmanlı Sadrazamı Damat Ferit Paşa’nın engellemesiyle karşılaşınca İstanbul ile Anadolu’nun ilişkisini kesti.
  • Bunun üzerine Damat Ferit Paşa istif etmek zorunda kaldı.İş başına gelen Ali Rıza Paşa Hükümeti Temsil Heyeti ile anlaşmak zorunda kaldı.

 

AMASYA GÖRÜŞMELERİ
(20-22 EKİM 1919)

  • Osmanlı Hükümeti Temsilcisi Salih Paşa ile Mustafa Kemal Amasya’da bir araya geldiler.Buna göre;

 

1)Osmanlı Hükümeti Temsil Heyetini tanıyacak.
2)Osmanlı Hükümeti Türk Milletinin bağımsızlığı ve koruması için çaba harcayacaktı.
3)Milli Meclis güvenilir bir yerde toplanacaktı.

ÖNEMİ:İstanbul Hükümeti Sivas ve Erzurum Kongresinde alınan kararları kabul etti.İstanbul Hükümeti Temsil Heyetinin varlığını kabul etti.(Amasya Genelgesi ile karıştırmayınız…)

 

  • Mustafa Kemal 27 Aralık 1919 tarihinde Ankara’ya geldi.İstanbul’a gidecek milletvekilleri ile görüştü.
  • Milletvekillerine mecliste yapacakları işleri anlattı.
  • Ankara haberleşme ve ulaşım olanakları bakımından önemli bir merkezdi.
  • Anadolu’daki cephelere de yakındı.Yani güvenli konumdaydı.

Mustafa Kemal’in Samsun’a Ayak Bastıktan Sonra Anadolu’da Gittiği Yerler

  • Samsun………………19 Mayıs 1919 Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı
  • Havza
  • Amasya……………...22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi
  • Erzurum……………..23 Temmız-5 Ağustos  1919 Erzurum Kongresi
  • Sivas…………………4-11 Eylül 1919 Sivas Kongresi
  • Ankara………………27 Aralık 1919 Mustafa Kemal’in Ankara’ya gelişi.

 

MİSAK-I MİLLİ (ULUSAL YEMİN) VE
ÖNEMİ

  • Amasya Görüşmelerinden sonra İstanbul Hükümeti Temsil Heyetini tanımış ve Güveli bir yerde meclis toplanmasını kabul etmişti.
  • Ancak Osmanlı Hükümeti ve Padişah, meclisin İstanbul’da toplanmasına karar verdiler.
  • Osmanlı Mebusla (Milletvekili) Meclisi 12 Ocak 1920’de toplandı.
  • Mustafa Kemal’e bağlı milletvekilleri mecliste birgrup oluşturdular ve Mustafa Kemal’in kendine söylediklerini uyguladılar.
  • Buna göre bir bildiri hazırladılar ( 28 Ocak 1920)
  • Bu bildiriye MİSAK-I MİLLİ (ULUSAL YEMİN) adı verilir.

 

MİSAK-I MİLLİ KARARLARI

  • Mondros Ateşkes Anlaşması sırasındaki vatan bir bütündür, bölünemez.
  • Milli ve Ekonomik gelişmemizi engelleyen ayrıcalıklar kaldırılmalıdır.
  • Yurdumuzdaki azınlık hakları, yabancı ülkelerdeki Türklere uygulanan haklar kadar olmalıdır.

 

ÖNEMİ:

  • Türk vatanının sınırları çizildi.
  • İşgallere karı çıkıldı.
  • Misak-ı Milli kararları Kurtuluş Savaş’ımızın programı olmuştur.
    • Misak-ı Milli kararları İtilaf Devletlerini kızdırdı.
    • Milletvekillerini tutukladılar ve İstanbul’u işgal ettiler (16 Mart 1920)

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’NİN AÇILMASI

  • İstanbul’un işgali üzerine Mebuslar Meclisi kapatıldı.
  • Bazı Milletvekilleri tutuklandı.
  • Bunun üzerine Mustafa Kemal Ankara’da yeni bir Meclis’in toplanmasına karar verdi.
  • İstanbul’dan kaçabilen milletvekilleri Ankara’ya geldi.
  • Hazırlıklar tamamlanınca büyük bir törenle TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ açıldı. 23 Nisan 1920.
  • Meclis Başkanlığı’na Mustafa Kemal seçildi.
  • Seçildikten sonra meclise önerge verdi.

 

Önergede yer alan konular şunlardı

  • Hükümet kurmak zorunludur.
  • TBMM’nin üstünde güç yoktur.
  • TBMM yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır.
  • Mecliste seçilecek bir kurul (Bakanlar Kurulu) hükümet işlerine kar.Meclis Başkanı hükümetinde başkanıdır.

 

    • NOT:Meclis bu önergeyi kabul etti.
    • Yeni Türk Devleti’nin temelleri atıldı.
    • Kurulan hükümete TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ (TBMM) adı verildi.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ’NİN
AÇILMASINDAN SONRAKİ OLAYLAR

  • Damat Feri Paşa’nın başında bulunduğu İstanbul Hükümeti (Osmanlı Hükümeti) Türk Halkını Meclise karşı kışkırtmaya çalıştı.
  • Padişah ve Şeyhülislam; Mustafa Kemal’in öldürülmesini isteyen yazıları uçaklarla Anadolu’ya dağıttı.
  • İtilaf Devletlerini ve Azınlıkları desteklediler.
  • Ayrıca Kuvay-ı Milliye birliklerinin bir kısmı Düzenli Orduya geçmek istemedi.Ayaklandılar.Ayaklanmalar bastırıldı.
  • TBMM; düzenli orduyu kurarak KURTLUŞ SAVAŞI’nı başlattı.
  • Buna Göre bir sıralama yaparsak.TBMM’nin açılışından sonra meclis;

 

1)İstanbul Hükümeti ile,
2)Azınlık ayaklanmaları ile (İtilaf Devletlerinin kışkırtması ile)
3)Düzenli Orduya Karşı çıkan Kuvay-ı Milliye Birliklerinin (Çerkez Ethem,Demirci Mehmet Efe gibi) çıkardığı ayaklanmalar ile uğraşmak zorunda kamıştır.
SAVAŞ DÖNEMİ

 

  • Kurtuluş Savaşı Dönemi; Doğu Cephesindeki savaşlarla başlar, Lozan Barış Anlaşması ile sona erer.

KURTULUŞ SAVAŞ’INDAKİ CEPHELER

1-DOĞU CEPHESİ:Ermenilerle savaşıldı.Gümrü Anlaşması Yapıldı. (2 Aralık 1920)

2-GÜNEY CEPHESİ:Fransızlarla savaşıldı.Urfa,Antep,Maraş savunulu.Ankara Anlaşması yapıldı.(20 Ekim 1920)

3-BATI CEPHESİ:Yunanlılarla Savaşıldı.

  • I.İnönü Savaşı
  • II.İnönü Savaşı
  • Sakarya Savaşı
  • Büyük Taarruz

 

Bu cepheleri geniş olarak ele alalım;

1-DOĞU CEPHESİ

  • Tarih boyunca kurulan Türk Devletleri egemenlikleri altındaki her topluma hoşgörü içinde davranmıştır.Onların, dillerine, dinlerine ve kültürlerine karışmamışlardır.
  • Bu toplumlardan biri de Ermenilerdir.Türk Topraklarını paylaşmak isteyen devletler Ermenileri Türklere karşı kışkırttılar.Bazı yerlerde ayaklanma çıkardılar.
  • İtilaf Devletlerinin Doğu Anadolu’ya Ermenilere vermesi üzerine Ermeniler Doğu Anadolu’da binlerce vatandaşımızı katletti.
  • Bu olaylar üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kazım Karabekir’i Doğu Cephesi komutanlığına atadı.Yapılan savaşta Ermeniler yenilgiye uğratıldı.
  • Ermeniler ile TBMM arasında GÜMRÜ ANLAŞMASI imzalandı.(2 Aralık 1920)

 

Bu anlaşmaya göre;
1-Ermeniler Kars ve çevresini Türkiye’ye verdiler.
2-Doğu Anadolu’daki istek ve iddialarından vazgeçtiler.

NOT: GÜMRÜ ANLAŞMASI TBMM’nin imzaladığı ilk anlaşmadır.

2-GÜNEY CEPHESİ

  • Mondros Ateşkes Anlaşmasından sonra işgal edilen Urfa,Antep,Maraş İngilizler tarafından işgal edildi ve buraları daha sonra Fransızlara verildi.
  • Fransızlara karşı buralarda kahramanca savaşıldı.
  • Bunun sonucunda Fransızlarla ANKARA ANLAŞMASI imzalandı.(20 Ekim 1920)
  • Halkın gösterdiği bu mücadelelerden sonra TBMM tarafından Urfa’ya Şanlı, Antep’e Gazi, Maraş’a Kahraman ünvanı vermiştir.

 

 

 

3-BATI  CEPHESİ

  • Batı cephesinde savaş 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgali ile başlamıştır.
  • Asıl çarpışma düzenli ordunun kurulmasından sonra oldu.
  •  
    • I.İnönü Muharebesi (10 ocak 1921):

 

      • Eskişehir’in batısındaki İnönü’ye gelen Yunan ordusunu,Albay İsmet Bey komutasındaki Türk Ordusu yenilgiye uğrattı.
      • Batı cephesindeki ilk başarıdır.
      • Bu başarı;Kurtuluş azmi ve umudunu güçlendirdi. (Bu muharabe ÇOK ÖNEMLİ….UNUTMA)
        • NOT:Bu arada LONDRA KONFERANSI toplandı.
        • Sevr Anlaşmasının maddelerini değiştirerek
        • Türklere Kabul ettirmek istiyorlardı.Ama TBMM ve Hükümet temsilcilerimizin karşı çıkması ile konferans dağıldı.

 

MOSKOVA ANLAŞMASI (16 Mart 1921)

  • I.İnönü Zaferinde Türklerin gücünü gören Sovyetler Birliği ile Moskova Anlaşması imzaladı.
  • Sovyetler Birliği YENİ TÜRK DEVLETİNİ tanıdı. (Anlaşma ÇOK ÖNEMLİ…….. UNUTMA)

 

    • II.İnönü Muharebesi (31 Mart-1 Nisan 1921):
  • Güçlerini arttırıp İnönü’de Türk Ordusunun karşısına çıkan Yunanılar yine İsmet Paşa komutasındaki Türk Ordusuna yenildi. (ÇOK ÖNEMLİ)

 

    • Sakarya Meydan Muharebesi (13 Eylül 1921):
  • Büyük bir güçle saldıran Yunan ordusu Afyon,Kütahya ve Eskişehir’i ele geçirince Türk Ordusu çok kayıp vermemek için Sakarya Irmağının doğusuna çekildi.
  • TBMM Mustafa Kemal’i başkomutan atadı. (ÇOK ÖNEMLİ)
  • Mustafa Kemal’in komutasındaki Türk Ordusu 22 gün 22 gece süren savaştan zaferle ayrıldı.
  • TBMM Mustafa Kemal’e “Mareşallik” rütbesi ve “ Gazilik” ünvanı verdi.(ÇOK ÖNEMLİ…. UNUTMA)
  • Sakarya Zaferi; TBMM hükümetinin içte ve dışta saygınlığını arttırdı. (ÇOK ÖNEMLİ……… UNUTMA)

 

    • Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan  Muharebesi (26-30 Ağustos  1922):
  • 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal’in yönettiği Başkomutanlık Meydan Muharebesiyle Dumlupınar’da zaferle sonuçlandı.
  • 9 Eylül 1922’de Yunanlılar İzmir’den de uzaklaştırıldı.
  • Bu zafer Anadolu’nun sonsuza kadar Türk vatanı olarak kalacağını gösterdi.

 

 

 

 

2010-2014 gazigunduz.com Bu sitede kendi yaptığım ve faydalandığım paylaşımları bulabilirsiniz.Telif hakkı olanları bildirirseniz memnun olurum.

Top Desktop version